Prospera Impact, for people & planetAgFin AtlasWasifu wa nchi kuhusu kilimo na fedha za kilimo
9/9Sehemu za wasifuTaasisi na programu
1Muhtasari2Uchumi wa kilimo na muundo wake3Uzalishaji, biashara na bei4Minyororo ya thamani na taasisi za masoko5Tabianchi na uendelevu6Fedha za kilimo7Fedha endelevu na udhibiti wa kijani8Sera na sheria9Taasisi na programuβ–€Takwimu (data pekee)βœ“Vyanzo na uthibitishaji
Kenya Β· Sehemu ya 9 kati ya 9

Taasisi na programu

Sehemu hii inaeleza majukumu ya wizara zinazohusika na kilimo, fedha na mazingira, serikali za kaunti, wadhibiti wa mazao, afya ya mimea na maziwa, Banki Kuu ya Kenya na taasisi nyingine za fedha, vyombo vya masoko, pamoja na programu za Benki ya Dunia na Mfuko wa Kijani wa Tabianchi zinazotekelezwa katika kilimo cha Kenya.

9.1

Taasisi za umma

Ministry of Agriculture and Livestock Development
Ilianzishwa kwa Agizo la Rais (Executive Order) Na. 1 la 2023 ikiwa na jukumu la kuweka mazingira wezeshi kwa maendeleo endelevu ya kilimo kwa ajili ya usalama wa chakula na lishe1. Idara yake ya Serikali ya Kilimo (State Department for Agriculture) inashughulikia sera ya kilimo na chakula, akiba ya kimkakati ya chakula, udhibiti wa mazao, ugharamiaji wa kilimo na huduma za usafi wa mimea, na inaendesha mpango wa ruzuku ya mbolea kupitia vocha za kielektroniki za KIAMIS23. Idara ya Serikali ya Maendeleo ya Mifugo (State Department for Livestock Development) inasimamia sera ya mifugo na huduma za tiba ya mifugo4.
kilimo.go.ke
Council of Governors and county departments of agriculture
Chini ya Jedwali la Nne la Katiba, serikali za kaunti 47 zina jukumu la kilimo cha mazao na ufugaji, udhibiti wa magonjwa ya mimea na wanyama, na uvuvi5. Baraza la Magavana (Council of Governors), lililoanzishwa chini ya Sheria ya Mahusiano kati ya Serikali (Intergovernmental Relations Act) ya 2012, huratibu shughuli za kaunti6. Kaunti zilitumia shilingi bilioni 20.8 kwa kilimo katika mwaka wa fedha 2024/25 na zilikadiria kutumia shilingi bilioni 31.3 katika mwaka 2025/267.
www.cog.go.ke
The National Treasury and Economic Planning
Huandaa bajeti ya kitaifa na mipango ya muda wa kati, ukiwemo Mpango wa Nne wa Muda wa Kati (Fourth Medium Term Plan) 2023–2027 unaobeba Ajenda ya Mageuzi ya Kiuchumi Kuanzia Ngazi ya Chini (BETA)8. Ndiyo Mamlaka Teule ya Kitaifa (National Designated Authority) ya Mfuko wa Kijani wa Tabianchi (GCF) na hutekeleza programu ya fedha za tabianchi ya FLLoCA kwa kushirikiana na kaunti910.
www.treasury.go.ke
Agriculture and Food Authority (AFA)
Shirika la umma lililoanzishwa chini ya Sheria ya Mamlaka ya Kilimo na Chakula (Agriculture and Food Authority Act) Na. 13 ya 2013 ili kudhibiti, kuendeleza na kukuza mazao yaliyoorodheshwa katika Sheria ya Mazao (Crops Act) Na. 16 ya 2013, kupitia kurugenzi za kilimo cha bustani, kokwa na mazao ya mafuta, mazao ya chakula, miraa, pareto na mazao ya nyuzi1112. Chai, sukari na, tangu Machi 2026, kahawa hudhibitiwa na bodi zake mahususi chini ya Sheria ya Chai (Tea Act), Sheria ya Sukari (Sugar Act) ya 2024 na Sheria ya Kahawa (Coffee Act) ya 2026131415. Takwimu zake za kilimo cha bustani ndizo msingi wa takwimu za mauzo nje zinazochapishwa na KNBS16.
www.afa.go.ke
Kenya Plant Health Inspectorate Service (KEPHIS)
Taasisi ya udhibiti wa afya ya mimea na ubora wa pembejeo na mazao ya kilimo, iliyoanzishwa chini ya Sheria ya KEPHIS (KEPHIS Act, Sura ya 349, Sheria Na. 54 ya 2012), ambayo hutekeleza Sheria ya Kulinda Mimea (Plant Protection Act) na Sheria ya Mbegu na Aina za Mimea (Seeds and Plant Varieties Act)1718.
www.kephis.go.ke
Pest Control Products Board (PCPB)
Taasisi ya kisheria iliyo chini ya Sheria ya Bidhaa za Kudhibiti Visumbufu (Pest Control Products Act, Sura ya 346) inayodhibiti uingizaji, uuzaji nje, utengenezaji, usambazaji na matumizi ya bidhaa za kudhibiti visumbufu1920.
www.pcpb.go.ke
Kenya Dairy Board
Taasisi ya udhibiti wa sekta ya maziwa chini ya Sheria ya Sekta ya Maziwa (Dairy Industry Act, Sura ya 336)2122. Rasimu ya Muswada wa Sheria ya Sekta ya Maziwa (Dairy Industry Bill) ingeiondoa Bodi hii na kuanzisha Kenya Dairy Authority (Mamlaka ya Maziwa ya Kenya) badala yake23. Maziwa yaliyouzwa sokoni na kurekodiwa yalifikia lita milioni 1,013.7 mwaka 202516.
kdb.go.ke
State Department for Irrigation and the National Irrigation Authority
Zina jukumu la uendelezaji wa umwagiliaji wa umma, zikiendeleza kazi ya National Irrigation Board (Bodi ya Kitaifa ya Umwagiliaji) iliyoanzishwa mwaka 196624. National Irrigation Authority (Mamlaka ya Kitaifa ya Umwagiliaji) imeanzishwa chini ya Sheria ya Umwagiliaji (Irrigation Act, Sura ya 347) ya 201925. Skimu za umwagiliaji za umma zilizalisha tani 303,724 za mpunga katika mwaka 2024/25, zikiwa na wenye vipande vya mashamba 36,37616.
www.irrigation.go.ke
National Drought Management Authority (NDMA)
Ilianzishwa chini ya Sheria ya NDMA (NDMA Act) ya 2016 (Sura ya 388) ili kuratibu usimamizi wa vihatarishi vya ukame, tahadhari ya mapema na mipango ya dharura katika kaunti kame na nusu kame2627. Taarifa yake fupi ya Aprili 2026 iliweka kaunti mbili katika awamu ya hatari (alarm) na kaunti saba katika awamu ya tahadhari (alert)28.
ndma.go.ke
Ministry of Environment, Climate Change and Forestry
Ina jukumu la sera ya tabianchi, Sheria ya Mabadiliko ya Tabianchi (Climate Change Act) na marekebisho yake ya 2023, kanuni za soko la kaboni na Michango Inayoamuliwa Kitaifa (NDCs) ya Kenya, ikiwemo NDC ya pili ya mwaka 2025293031.
www.environment.go.ke
9.2

Taasisi za fedha na wadhibiti

Central Bank of Kenya (CBK)
Huweka Riba ya Banki Kuu (CBR), ambayo imekuwa asilimia 8.75 tangu Februari 2026 na ilibaki katika kiwango hicho katika kikao cha tarehe 7 Oktoba 2026, na husimamia benki, benki za huduma ndogo za fedha na watoa huduma za mikopo ya kidijitali323334. Ripoti zake za Mwaka za Usimamizi wa Benki (Bank Supervision Annual Reports) huchapisha takwimu za mikopo na mikopo chechefu kwa kila sekta, na ilitoa mwongozo wa mwaka 2021 kuhusu vihatarishi vya tabianchi pamoja na Kenya Green Finance Taxonomy (mfumo wa uainishaji wa shughuli za fedha za kijani) ya Aprili 2025353637.
www.centralbank.go.ke
Agricultural Finance Corporation (AFC)
Taasisi ya fedha ya maendeleo inayomilikiwa na Serikali na inayotoa mikopo pekee, ambayo hukopesha wakulima, vyama vya ushirika na biashara za kilimo38. Ilianzishwa chini ya Sheria ya Shirika la Fedha za Kilimo (Agricultural Finance Corporation Act, Sura ya 323), ambayo Sheria ya Mashirika Yanayomilikiwa na Serikali (Government Owned Enterprises Act) ya 2025 iliifuta kuanzia tarehe 5 Desemba 2025 na kuiorodhesha AFC miongoni mwa mashirika yatakayoundwa upya kama kampuni za umma zenye dhima ya kikomo3940. Hadi tarehe 30 Juni 2025 AFC ilikuwa na matawi 47 katika kaunti 35 na mikopo iliyopo ya shilingi bilioni 12.07, takriban dola za Marekani milioni 93.4, baada ya kutoa mikopo ya shilingi bilioni 4.75 katika mwaka wa fedha 2024/254142. Mkaguzi Mkuu wa Hesabu za Serikali (Auditor-General) alitoa hati yenye shaka kuhusu hesabu za mwaka wa fedha 2024/25, akibainisha, miongoni mwa mambo mengine, mikopo ya shilingi milioni 325.7 iliyoainishwa kuwa mikopo hai ambayo ilipaswa kuainishwa kuwa mikopo chechefu41. AFC imeorodheshwa kama mkopeshaji anayetoa mikopo kwa dhamana ya stakabadhi za ghala43.
www.agrifinance.org
Sacco Societies Regulatory Authority (SASRA)
Hutoa leseni na kusimamia SACCO zinazopokea amana chini ya Sheria ya Vyama vya Ushirika wa Akiba na Mikopo (Sacco Societies Act) ya 2008 (Sura ya 490B)4445. Mwaka 2025 SACCO zinazodhibitiwa zilikuwa na rasilimali za shilingi bilioni 1,209.6 na mikopo ya shilingi bilioni 948.37.
www.sasra.go.ke
Insurance Regulatory Authority (IRA)
Mamlaka ya udhibiti wa biashara ya bima iliyoanzishwa kwa kifungu cha 3 cha Sheria ya Bima (Insurance Act, Sura ya 487)46. Mwaka 2025 kampuni za bima ziliandika jumla ya ada za bima (gross written premium) za shilingi bilioni 464.7 (ukokotoaji wetu), na takwimu zilizochapishwa hazionyeshi bima ya kilimo kando7.
www.ira.go.ke
Benki ya biashara iliyoidhinishwa kama taasisi yenye ufikiaji wa moja kwa moja (direct access entity) ya Mfuko wa Kijani wa Tabianchi (GCF)9. Mwezi Machi 2026 GCF iliidhinisha dola za Marekani milioni 43.6 kupitia KCB kwa ajili ya ugharamiaji unaohimili mabadiliko ya tabianchi kwa biashara ndogo sana, ndogo na za kati (MSMEs) na wakulima (FP292)47. KCB hutoa mikopo kwa dhamana ya stakabadhi za ghala43.
ke.kcbgroup.com
Equity Bank and Co-operative Bank of Kenya
Benki za biashara zilizoorodheshwa kama wakopeshaji hai chini ya mfumo wa stakabadhi za ghala43. Mikopo yao kwa sekta ya kilimo haijaripotiwa kando katika vyanzo vilivyotumika kwa wasifu huu.
equitygroupholdings.com/ke
Nairobi Securities Exchange (NSE)
Huendesha kitengo cha soko la hatifungani za kijani (green bonds) kilichofunguliwa mwaka 2020, ambamo Acorn Holdings iliorodhesha hatifungani ya kijani ya miaka mitano iliyotolewa mwezi Oktoba 201948.
www.nse.co.ke
9.3

Taasisi za masoko

National Cereals and Produce Board (NCPB)
Bodi ya umma ya masoko ya nafaka ambayo maghala yake hutumika kama vituo vya kupatia mbolea yenye ruzuku inayopatikana kwa vocha za kielektroniki3. Ununuzi wa mahindi uliofanywa na NCPB na wasagaji ulikuwa tani elfu 178.0 mwaka 202516. Sheria ya Bodi ya Kitaifa ya Nafaka na Mazao (National Cereals and Produce Board Act, Sura ya 338) ilifutwa kuanzia tarehe 5 Desemba 2025 na Sheria ya Mashirika Yanayomilikiwa na Serikali (Government Owned Enterprises Act) ya 2025, ambayo inaorodhesha NCPB miongoni mwa mashirika yatakayoundwa upya kama kampuni za umma zenye dhima ya kikomo4940.
www.ncpb.co.ke
Warehouse Receipt System Council (WRSC)
Taasisi ya udhibiti iliyoanzishwa chini ya Sheria ya Mfumo wa Stakabadhi za Ghala (Warehouse Receipt System Act, Sura ya 350, Sheria Na. 8 ya 2019), ambayo sasa iko chini ya Wizara ya Uwekezaji, Biashara na Viwanda (Ministry of Investment, Trade and Industry), na ambayo huthibitisha maghala na kutunza masjala kuu ya stakabadhi5051. Inaorodhesha wakopeshaji hai 18 wanaoshiriki43. Katika mwaka wa fedha 2024/25 ilisajili stakabadhi za ghala 40, ilithibitisha waendeshaji wa maghala 8 na wasimamizi wa dhamana (collateral managers) 3 na kuingiza taasisi za fedha 15 katika mfumo, huku stakabadhi 7 zikipatiwa mikopo52.
wrsc.go.ke
Coffee Board of Kenya
Ilianzishwa kwa Sheria ya Kahawa (Coffee Act) ya 2026, inayotumika tangu tarehe 27 Machi 2026, ili kudhibiti na kukuza sekta ya kahawa, kutoa leseni na kusajili wafanyabiashara wa kahawa, na kutoa mapendekezo kuhusu mikakati na sera za sekta ya kahawa15. Vyama vya ushirika vilizalisha tani elfu 36.8 kati ya tani elfu 51.4 za kahawa katika mwaka 2024/2516.
new.kenyalaw.org/akn/ke/act/2026/8
Tea Board of Kenya
Ilianzishwa kwa Sheria ya Chai (Tea Act, Sura ya 343), inayotumika tangu tarehe 11 Januari 2021, ili kudhibiti, kuendeleza na kukuza sekta ya chai13. Mwaka 2025 Kenya ilizalisha tani elfu 550.4 za chai iliyosindikwa (made tea)16.
www.teaboard.or.ke
Kenya Tea Development Agency Holdings (KTDA)
Kampuni binafsi inayomilikiwa na takriban wakulima wadogo wa chai 600,000 kupitia kampuni za chai 54 zenye viwanda 6953. Husambaza mbolea yenye ruzuku kwa wakulima wa chai54. Mwaka 2025 wakulima wadogo walizalisha tani elfu 271.8 za chai iliyosindikwa16.
www.ktdateas.com
Kenya Sugar Board
Taasisi ya udhibiti wa sekta ya sukari iliyoanzishwa kwa Sheria ya Sukari (Sugar Act) ya 2024, ambayo ilichukua majukumu yaliyokuwa yakitekelezwa awali na Agriculture and Food Authority (Mamlaka ya Kilimo na Chakula, AFA)55.
kilimo.go.ke
9.4

Takwimu na ushauri

Kenya National Bureau of Statistics (KNBS)
Huchapisha akaunti za taifa, Utafiti wa Kiuchumi (Economic Survey) wa kila mwaka pamoja na sura yake ya kilimo, sensa na ripoti za umaskini756. Kwa kushirikiana na Wizara, inaendesha Sensa ya Kilimo ya Kenya (Kenya Census of Agriculture) ya 2025/26, ambayo ni sensa kamili ya kwanza ya kilimo tangu uhuru57.
www.knbs.or.ke
Kenya Agricultural and Livestock Research Organization (KALRO)
Shirika la umma la utafiti lililoanzishwa chini ya Sheria ya Utafiti wa Kilimo na Mifugo ya Kenya (Kenya Agricultural and Livestock Research Act), ambayo Wizara inaiorodhesha miongoni mwa sheria inazozisimamia58. Lilishiriki katika utekelezaji wa Mradi wa Kenya wa Kilimo Kinachohimili Mabadiliko ya Tabianchi (Kenya Climate Smart Agriculture Project, P154784)59. Jukumu la utafiti wa sukari lilihamishwa kutoka KALRO kwenda Kenya Sugar Research and Training Institute (Taasisi ya Utafiti na Mafunzo ya Sukari ya Kenya) iliyoanzishwa mwaka 202455.
www.kalro.org
Coffee Research and Training Institute
Taasisi ya umma ya utafiti na mafunzo ya sekta ya kahawa iliyoanzishwa kwa kifungu cha 39 cha Sheria ya Kahawa (Coffee Act) ya 202615.
new.kenyalaw.org/akn/ke/act/2026/8
9.5

Programu za kimataifa na njia za mikopo

Benki ya Dunia inagharamia National Agricultural Value Chain Development Project (Mradi wa Kitaifa wa Kuendeleza Minyororo ya Thamani ya Kilimo, dola za Marekani milioni 250, ulioidhinishwa mwaka 2022), programu ya tabianchi ya kaunti ya FLLoCA na mradi wa kikanda wa DRIVE kwa wafugaji, na miradi mingine miwili ya kilimo yenye mikopo ya IDA inayopendekezwa ya dola za Marekani milioni 400 na dola za Marekani milioni 250 ilikuwa katika hatua ya maandalizi (pipeline) mwezi Oktoba 20266010616263. Mfuko wa Kijani wa Tabianchi (GCF) unagharamia miradi ya maziwa, minyororo ya thamani na maeneo ya malisho kupitia IFAD, FAO na IUCN, pamoja na mikopo inayohimili mabadiliko ya tabianchi kupitia KCB64656647.

Programu / mfukoMfadhiliMshirikaKiasiTareheLengo
Mradi wa Kitaifa wa Kuendeleza Minyororo ya Thamani ya Kilimo (NAVCDP, P176758)Benki ya Dunia (IDA)Wizara ya Kilimo na Maendeleo ya MifugoUS$ milioni 250Uliidhinishwa tarehe 29 Machi 2022, unafungwa tarehe 31 Desemba 2027Unalenga kuongeza ushiriki katika masoko na uongezaji wa thamani kwa wakulima walengwa katika minyororo ya thamani iliyochaguliwa60. Ufadhili wa nyongeza wa dola za Marekani milioni 100 (P514092) ulikuwa bado haujaidhinishwa hadi tarehe 18 Oktoba 2026, na kikao cha Bodi kilipangwa kufanyika tarehe 23 Oktoba 202663.
Mradi wa Kusaidia Utekelezaji wa Kenya Agriconnect (P517246)Benki ya Dunia (IDA), unaopendekezwaWizara ya Kilimo na Maendeleo ya MifugoUS$ milioni 400 (kiasi kinachopendekezwa)Katika hatua ya maandalizi (pipeline), kikao cha Bodi kimepangwa tarehe 25 Novemba 2026Mradi unaopendekezwa wa kuzalisha ajira katika minyororo ya thamani ya biashara za kilimo yenye kipaumbele na kuimarisha usalama wa chakula na lishe, ulioorodheshwa kuwa katika hatua ya maandalizi (pipeline) na ambao haukuwa umeidhinishwa mwezi Oktoba 202662.
Mradi wa Kenya wa Umwagiliaji Stahimilivu kwa Uchumi Endelevu (P517436)Benki ya Dunia (IDA), unaopendekezwaWizara ya Maji, Usafi wa Mazingira na UmwagiliajiUS$ milioni 252 (kiasi kinachopendekezwa, IDA US$ milioni 250 na ruzuku US$ milioni 2)Katika hatua ya maandalizi (pipeline), kikao cha Bodi kimepangwa tarehe 25 Novemba 2026Mradi unaopendekezwa wa kuongeza upatikanaji wa umwagiliaji unaostahimili mabadiliko ya tabianchi na kuboresha utendaji wa huduma za umwagiliaji, ulioorodheshwa kuwa katika hatua ya maandalizi (pipeline) na ambao haukuwa umeidhinishwa mwezi Oktoba 202663.
Kupunguza Vihatarishi, Ujumuishaji na Kuongeza Thamani katika Uchumi wa Wafugaji (DRIVE, P176517)Benki ya Dunia (IDA), wa kikandaWizara ya Kilimo na Maendeleo ya Mifugo (sehemu ya Kenya)US$ milioni 360.5 (kikanda, IDA US$ milioni 327.5 na ruzuku US$ milioni 33.0)Uliidhinishwa tarehe 21 Juni 2022, unafungwa tarehe 30 Septemba 2027Unawapatia wafugaji kifurushi cha huduma za akiba, bima na akaunti za kidijitali na kusaidia minyororo ya thamani ya mifugo61. Nchini Kenya wafugaji na wategemezi wao 1,520,550 walikuwa wamefikiwa hadi tarehe 10 Oktoba 2025, na katika mradi wote asilimia 99 ya wafugaji walipokea malipo ya fidia ndani ya siku 30 baada ya tangazo rasmi67.
Programu ya Ugharamiaji wa Hatua za Tabianchi Zinazoongozwa na Jamii za Mitaa (FLLoCA, P173065)Benki ya Dunia (IDA na ruzuku)Hazina ya Kitaifa na serikali za kauntiUS$ milioni 150 pamoja na ruzuku ya US$ milioni 21.4Iliidhinishwa tarehe 26 Oktoba 2021, inafungwa tarehe 31 Desemba 2026Inagharamia uwekezaji katika uhimilivu dhidi ya mabadiliko ya tabianchi unaoongozwa na jamii za mitaa na kuimarisha usimamizi wa vihatarishi vya tabianchi katika ngazi ya kaunti na ya kitaifa10. Ufadhili wa nyongeza wa dola za Marekani milioni 30 uliidhinishwa tarehe 27 Februari 202610.
Mradi wa Kenya wa Kilimo Kinachohimili Mabadiliko ya Tabianchi (P154784)Benki ya Dunia (IDA)KALRO na Wizara ya Kilimo na Maendeleo ya MifugoUS$ milioni 250Uliidhinishwa tarehe 9 Februari 2017, ulifungwa tarehe 30 Novemba 2023Ulisaidia kuongeza tija ya kilimo na uhimilivu dhidi ya mabadiliko ya tabianchi wa jamii za wakulima wadogo na wafugaji59.
Programu ya Dharura ya Kukabiliana na Nzige (P173702)Benki ya Dunia (IDA), wa kikandaWizara za kilimo za nchi zinazoshirikiUS$ milioni 195.6 (kikanda)Iliidhinishwa tarehe 20 Mei 2020, inafungwa tarehe 31 Desemba 2026Inakabiliana na mlipuko wa nzige wa jangwani na kuimarisha mifumo ya kujiandaa68.
Mkopo wa Sera za Maendeleo (DPC) wa Usimamizi wa Vihatarishi vya Maafa wenye Cat DDO (P161562)Benki ya Dunia (IDA)Hazina ya KitaifaUS$ milioni 200Uliidhinishwa tarehe 21 Juni 2018, ulifungwa tarehe 30 Septemba 2021Mkopo wa dharura (contingent credit) wa kuimarisha uwezo wa Serikali wa kusimamia athari za kibajeti za vihatarishi vya tabianchi na maafa69.
GCF FP292 – Suluhisho zinazohimili mabadiliko ya tabianchi kwa MSMEs na wakulima (CST Facility)Mfuko wa Kijani wa TabianchiKCB Bank KenyaUS$ milioni 43.6 za GCF (jumla US$ milioni 96.9)Uliidhinishwa tarehe 28 Machi 2026Ugharamiaji kwa njia ya ruzuku, mikopo na dhamana kupitia KCB kwa ajili ya mikopo inayohimili mabadiliko ya tabianchi kwa biashara ndogo sana, ndogo na za kati (MSMEs) na wakulima, ambapo watu 936,000 wanatarajiwa kuongezewa uhimilivu47.
GCF FP269 – DaIMA, Hatua katika Sekta ya Maziwa za Kupunguza Uzalishaji wa Gesijoto na Kukabiliana na Athari za TabianchiMfuko wa Kijani wa TabianchiIFAD (Kenya, Rwanda, Tanzania na Uganda)US$ milioni 150 za GCF (jumla US$ milioni 358)Uliidhinishwa tarehe 3 Julai 2025, unakamilika 2031Uendelezaji wa sekta ya maziwa yenye uzalishaji mdogo wa gesijoto na inayohimili mabadiliko ya tabianchi katika nchi nne, ambapo asilimia 6 ya fedha za GCF zilikuwa zimetolewa hadi Oktoba 202664.
GCF FP255 – Minyororo ya thamani ya kilimo ya Lake Region Economic BlocMfuko wa Kijani wa TabianchiFAOUS$ milioni 29.2 za GCF (jumla US$ milioni 50)Uliidhinishwa tarehe 20 Februari 2025, unakamilika 2031Minyororo ya thamani ya kilimo inayohimili mabadiliko ya tabianchi na yenye uzalishaji mdogo wa kaboni katika kaunti za Kanda ya Ziwa (Lake Region), ambapo asilimia 31 ya fedha za GCF zimetolewa65.
GCF FP113 – TWENDE, ukabilianaji unaotegemea mifumo ikolojia katika maeneo ya malishoMfuko wa Kijani wa TabianchiIUCNUS$ milioni 23.2 za GCF (jumla US$ milioni 34.5)Uliidhinishwa tarehe 8 Julai 2019, unakamilika 2027Ukabilianaji na athari za tabianchi unaotegemea mifumo ikolojia katika maeneo ya malisho kame na nusu kame kwa lengo la kukomesha dharura za ukame, ambapo asilimia 87 ya fedha za GCF zimetolewa66.
9.6

Programu za kitaifa

Programu / mfukoMfadhiliMshirikaKiasiTareheLengo
Mpango wa Kitaifa wa Ruzuku ya Mbolea na vocha za kielektroniki (KIAMIS)Serikali ya KenyaIdara ya Serikali ya Kilimo, NCPB, kaunti, KTDAZaidi ya magunia milioni 38 tangu 2022 (taarifa ya Wizara)Tangu 2022/23Wakulima waliosajiliwa hutumia vocha za kielektroniki kununua mbolea kwa shilingi 2,500 kwa gunia la kilo 50 katika msimu wa mvua za masika wa 2025 na shilingi 2,000 mwezi Septemba 2026, na zaidi ya wakulima milioni 6.8 walikuwa wamesajiliwa katika KIAMIS hadi Juni 20253547071.
Ugharamiaji kwa dhamana ya stakabadhi za ghalaBenki zinazoshiriki, benki za huduma ndogo za fedha na SACCOBaraza la Mfumo wa Stakabadhi za GhalaMikopo kwa kawaida hufikia sehemu fulani ya thamani ya bidhaa zilizohifadhiwa, kwa mfano 70–80%Sheria inatumika tangu tarehe 2 Julai 2019Wakulima na wafanyabiashara huweka stakabadhi za maghala yaliyothibitishwa kama dhamana kwa wakopeshaji 18 wanaoshiriki4350. Katika mwaka wa fedha 2024/25 Baraza lilisajili stakabadhi 40, magunia 5,844 yaliwekwa ghalani na stakabadhi 7 zilipatiwa mikopo52.
Sensa ya Kilimo ya Kenya ya 2025/26Serikali ya KenyaKNBS na Wizara ya Kilimo na Maendeleo ya Mifugo–2025/26, matokeo bado hayajachapishwaSensa kamili ya kwanza ya mashamba (agricultural holdings) tangu uhuru, inayojumuisha umiliki wa ardhi, matumizi ya ardhi, eneo la mazao, mifugo, uvuvi, nguvu kazi na pembejeo57.

Vyanzo vilivyorejelewa katika ukurasa huu

  1. About us (web page) β€” Ministry of Agriculture and Livestock Development (MoALD)kimethibitishwa
  2. State Department for Agriculture (web page) β€” Ministry of Agriculture and Livestock Development (MoALD)kimethibitishwa
  3. Launch of the 2025 long rains National Fertilizer Subsidy Programme (NFSP) at the NCPB GPC depot, Nairobi, news release, 18 December 2024 β€” Ministry of Agriculture and Livestock Development (MoALD)kimethibitishwa
  4. State Department for Livestock Development (web page) β€” Ministry of Agriculture and Livestock Development (MoALD)ukurasa umethibitishwa
  5. The Constitution of Kenya, 2010 (PDF on centralbank.go.ke) β€” National Council for Law Reporting (Kenya Law), hosted by CBKkimethibitishwa
  6. Home page β€” Council of Governors (CoG)kimethibitishwa
  7. Economic Survey 2026 (PDF) β€” Kenya National Bureau of Statistics (KNBS)kimethibitishwa
  8. Fourth Medium Term Plan 2023-2027, Bottom-Up Economic Transformation Agenda for Inclusive Growth (PDF, Climate Policy Radar copy) β€” The National Treasury and Economic Planning, via Climate Policy Radarkimethibitishwa
  9. Kenya country page (web page) β€” Green Climate Fundkimethibitishwa
  10. Financing Locally-Led Climate Action Program (FLLoCA), P173065, project page β€” World Bankkimethibitishwa
  11. Home page β€” Agriculture and Food Authority (AFA)kimethibitishwa
  12. Agriculture and Food Authority Act, Cap. 317 (Act No. 13 of 2013) (Kenya Law web page) β€” National Council for Law Reporting (Kenya Law)kimethibitishwa
  13. Tea Act, Cap. 343 (Act No. 23 of 2020) (Kenya Law web page) β€” National Council for Law Reporting (Kenya Law)kimethibitishwa
  14. Sugar Act, No. 11 of 2024 (Kenya Law web page) β€” National Council for Law Reporting (Kenya Law)kimethibitishwa
  15. Coffee Act, No. 8 of 2026 (Kenya Law web page) β€” National Council for Law Reporting (Kenya Law)kimethibitishwa
  16. Economic Survey 2026, Chapter 7 Agriculture Sector (Tables 7.1-7.23, PDF pages 202-224) β€” Kenya National Bureau of Statistics (KNBS)kimethibitishwa
  17. Home and About pages β€” Kenya Plant Health Inspectorate Service (KEPHIS)kimethibitishwa
  18. Kenya Plant Health Inspectorate Service Act, Cap. 349 (Act No. 54 of 2012) (Kenya Law web page) β€” National Council for Law Reporting (Kenya Law)kimethibitishwa
  19. About us (web page) β€” Pest Control Products Board (PCPB)kimethibitishwa
  20. Pest Control Products Act, Cap. 346 (Kenya Law web page) β€” National Council for Law Reporting (Kenya Law)kimethibitishwa
  21. Policies, laws and regulations (download page) β€” Kenya Dairy Board (KDB)ukurasa umethibitishwa
  22. Dairy Industry Act, Cap. 336 (Kenya Law web page) β€” National Council for Law Reporting (Kenya Law)kimethibitishwa
  23. The Dairy Industry Bill, 2024 (file named Dairy Industry Bill 2023, PDF) β€” Ministry of Agriculture and Livestock Development (MoALD)kimethibitishwa
  24. Home page β€” State Department for Irrigation (Ministry of Water, Sanitation and Irrigation)kimethibitishwa
  25. Irrigation Act, Cap. 347 (Act No. 14 of 2019) (Kenya Law web page) β€” National Council for Law Reporting (Kenya Law)kimethibitishwa
  26. About NDMA (web page) β€” National Drought Management Authority (NDMA)kimethibitishwa
  27. National Drought Management Authority Act, Cap. 388 (Act No. 4 of 2016) (Kenya Law web page) β€” National Council for Law Reporting (Kenya Law)kimethibitishwa
  28. Drought situation brief, published 14 April 2026 (web page) β€” National Drought Management Authority (NDMA)kimethibitishwa
  29. Climate Change (Amendment) Act, No. 9 of 2023, Kenya Gazette Supplement No. 147 (Acts No. 9), 1 September 2023 (PDF, Climate Policy Radar copy) β€” Government Printer (Kenya Gazette Supplement), via Climate Policy Radarkimethibitishwa
  30. The Climate Change (Carbon Markets) Regulations, 2024, Legal Notice No. 84 of 2024 (Kenya Law web page) β€” National Council for Law Reporting (Kenya Law)kimethibitishwa
  31. Kenya's Second Nationally Determined Contribution (2031-2035), 2025 (PDF, Climate Policy Radar copy of the UNFCCC submission) β€” Ministry of Environment, Climate Change and Forestry (Kenya), via Climate Policy Radarkimethibitishwa
  32. Central Bank Rate, history of MPC decisions (web page) β€” Central Bank of Kenya (CBK)kimethibitishwa
  33. Monetary Policy Committee press release, meeting of 7 October 2026 (PDF) β€” Central Bank of Kenya (CBK)kimethibitishwa
  34. Central Bank of Kenya Act, Cap. 491, consolidated text as at 4 November 2025 (PDF on centralbank.go.ke) β€” National Council for Law Reporting (Kenya Law), hosted by CBKkimethibitishwa
  35. Bank Supervision Annual Report 2025 (PDF) β€” Central Bank of Kenya (CBK)kimethibitishwa
  36. Guidance on Climate-Related Risk Management, October 2021 (PDF) β€” Central Bank of Kenya (CBK)kimethibitishwa
  37. Kenya Green Finance Taxonomy, April 2025 (PDF in ZIP, main document and eleven sector appendices) β€” Central Bank of Kenya (CBK)kimethibitishwa
  38. Corporate profile (web page) β€” Agricultural Finance Corporation (AFC)kimethibitishwa
  39. Agricultural Finance Corporation Act, Cap. 323 (Kenya Law web page) β€” National Council for Law Reporting (Kenya Law)kimethibitishwa
  40. Government Owned Enterprises Act, No. 25 of 2025 (Kenya Law web page) β€” National Council for Law Reporting (Kenya Law)kimethibitishwa
  41. Annual Reports and Financial Statements for the year ended 30 June 2025, with the Report of the Auditor-General (PDF, Parliament of Kenya library) β€” Agricultural Finance Corporation (AFC), tabled in Parliamentkimethibitishwa
  42. IMF, Exchange Rates (ER) dataset – Kenya, domestic currency per US$ (end of period and period average) β€” International Monetary Fund (IMF), Statistics Departmentkimethibitishwa
  43. Warehouse receipt financing (web page) β€” Warehouse Receipt System Council (WRSC)kimethibitishwa
  44. Who we are (web page) β€” Sacco Societies Regulatory Authority (SASRA)kimethibitishwa
  45. Sacco Societies Act, Cap. 490B (Act No. 14 of 2008) (Kenya Law web page) β€” National Council for Law Reporting (Kenya Law)kimethibitishwa
  46. Insurance Act, Cap. 487 (Act No. 1 of 1985) (Kenya Law web page) β€” National Council for Law Reporting (Kenya Law)kimethibitishwa
  47. FP292 Scaling climate-smart solutions for hardest-to-reach MSMEs and farmers in Kenya (CST Facility), project page β€” Green Climate Fundkimethibitishwa
  48. Green Bonds (web page) β€” Nairobi Securities Exchange PLCkimethibitishwa
  49. National Cereals and Produce Board Act, Cap. 338 (Kenya Law web page) β€” National Council for Law Reporting (Kenya Law)kimethibitishwa
  50. Warehouse Receipt System Act, Cap. 350 (Act No. 8 of 2019) (Kenya Law web page) β€” National Council for Law Reporting (Kenya Law)kimethibitishwa
  51. About us (web page) β€” Warehouse Receipt System Council (WRSC)kimethibitishwa
  52. Annual Report and Financial Statements for the year ended 30 June 2025 (PDF, Parliament of Kenya library) β€” Warehouse Receipt System Council (WRSC), tabled in Parliamentkimethibitishwa
  53. About us (web page) β€” Kenya Tea Development Agency Holdings (KTDA)kimethibitishwa
  54. PS Ronoh flags off 99,000 metric tonnes of subsidised fertiliser at the Port of Mombasa, news release, 8 September 2026 β€” Ministry of Agriculture and Livestock Development (MoALD)kimethibitishwa
  55. Press release: Operationalization of the Sugar Act No. 11 of 2024 (PDF) β€” Ministry of Agriculture and Livestock Development (MoALD)kimethibitishwa
  56. The Kenya Poverty Report 2022, based on the 2022 Kenya Continuous Household Survey (PDF) β€” Kenya National Bureau of Statistics (KNBS)kimethibitishwa
  57. 2025/26 Kenya Census of Agriculture (KCA), web page of 7 July 2026 β€” Kenya National Bureau of Statistics (KNBS)kimethibitishwa
  58. Current policies, laws and regulations (web page) β€” Ministry of Agriculture and Livestock Development (MoALD)ukurasa umethibitishwa
  59. Kenya Climate Smart Agriculture Project, P154784, project page β€” World Bankkimethibitishwa
  60. National Agricultural Value Chain Development Project (NAVCDP), P176758, project page β€” World Bankkimethibitishwa
  61. De-risking, Inclusion and Value Enhancement of Pastoral Economies in the Horn of Africa (DRIVE), P176517, project page β€” World Bankkimethibitishwa
  62. Kenya Agriconnect Implementation Support Project, P517246, project page β€” World Bankkimethibitishwa
  63. Projects API v3, Kenya projects sorted by approval date (JSON) β€” World Bankkimethibitishwa
  64. FP269 DaIMA – Dairy Interventions for Mitigation and Adaptation, project page β€” Green Climate Fundkimethibitishwa
  65. FP255 Transforming livelihoods through climate resilient, low carbon, sustainable agricultural value chains in the Lake Region Economic Bloc, Kenya, project page β€” Green Climate Fundkimethibitishwa
  66. FP113 TWENDE: Towards Ending Drought Emergencies, ecosystem-based adaptation in Kenya's arid and semi-arid rangelands, project page β€” Green Climate Fundkimethibitishwa
  67. DRIVE (P176517) Implementation Status and Results Report, sequence 5, archived 9 February 2026 (text) β€” World Bankkimethibitishwa
  68. Emergency Locust Response Program, P173702, project page β€” World Bankkimethibitishwa
  69. Disaster Risk Management Development Policy Credit with a Catastrophe Deferred Drawdown Option (Cat DDO), P161562, project page β€” World Bankkimethibitishwa
  70. Advancing food security through agricultural innovation and youth empowerment, news release, 27 June 2025 β€” Ministry of Agriculture and Livestock Development (MoALD)kimethibitishwa
  71. Farmers urged to scale up production as agriculture reforms deliver results, news release, 8 October 2026 β€” Ministry of Agriculture and Livestock Development (MoALD)kimethibitishwa
β“˜
Maudhui yaliyoandaliwa kwa msaada wa akili mnemba (AI) na kupitiwa na mhariri: Ukurasa huu uliandaliwa kwa msaada wa akili mnemba (AI) na kupitiwa na mhariri. (mapitio ya mwisho: Oktoba 2026) Licha ya mapitio haya, huenda bado kuna makosa au takwimu zilizopitwa na wakati, hivyo tafadhali hakiki takwimu muhimu kwa kuzilinganisha na vyanzo vya msingi vilivyounganishwa kabla ya kuzitegemea. Hakuna maudhui yoyote katika ukurasa huu yanayopaswa kuchukuliwa kuwa ushauri wa uwekezaji, wa kisheria au wa kifedha.

Kwa maelezo zaidi na maoni, tafadhali wasiliana na serkan.veziroglu@prosperaimpact.com.