Kilimo Tanzania – taasisi na programu

9.1

Taasisi za umma

Ministry of Agriculture (MoA, Wizara ya Kilimo)

Wizara inaongoza masuala ya uzalishaji wa mazao, masoko ya mazao ya kilimo, uongezaji thamani, ushirika, takwimu za kilimo na miundombinu ya umwagiliaji, na inasimamia sera, sheria na mikakati ya kilimo¹. Majukumu yake yamewekwa na Hati ya Mgawanyo wa Majukumu ya Mawaziri ya tarehe 7 Mei 2021 na yanatekelezwa kupitia Mafungu 43, 24 na 05¹. Kwa mwaka wa fedha 2025/26 Wizara iliomba Bunge liidhinishe shilingi 1,242,975,075,000, na bajeti iliyoidhinishwa ilikuwa shilingi 1,192,975,075,000²³.

www.kilimo.go.tz

Wizara ya Mifugo na Uvuvi (MoLF)

Ministry of Livestock and Fisheries (MoLF, Wizara ya Mifugo na Uvuvi)

Wizara inasimamia na kuendeleza rasilimali za mifugo na uvuvi na kujenga uwezo wa Mamlaka za Serikali za Mitaa na sekta binafsi katika sekta ndogo hizi⁴. Inasimamia Sheria ya Magonjwa ya Wanyama ya mwaka 2003 na Sheria ya Utambuzi wa Mifugo ya mwaka 2010, na ndiyo yenye dhamana ya Sera ya Taifa ya Mifugo⁴.

www.mifugouvuvi.go.tz

Ofisi ya Makamu wa Rais, Muungano na Mazingira (VPO)

Vice President's Office, Union and Environment (VPO)

Ofisi ya Makamu wa Rais ndiyo yenye dhamana ya Sheria ya Usimamizi wa Mazingira, 2004 na nyaraka za sera ya taifa ya mazingira⁵. Sheria hiyo ilirekebishwa mwezi Machi 2025 ili kuingiza mabadiliko ya tabianchi na kuanzisha Kituo cha Taifa cha Ufuatiliaji wa Kaboni⁶.

www.vpo.go.tz

Wizara ya Kilimo, Umwagiliaji, Maliasili na Mifugo, Zanzibar

Zanzibar Ministry of Agriculture, Irrigation, Natural Resources and Livestock

Wizara hii ya Zanzibar imetajwa kuwa mojawapo ya taasisi tekelezaji za Programu ya Uhimilivu wa Mifumo ya Chakula Tanzania (Tanzania Food Systems Resilience Program) ya Benki ya Dunia iliyoidhinishwa tarehe 31 Mei 2023⁷. Tovuti yake haikuweza kusomwa tarehe 17 Oktoba 2026 kutokana na hitilafu ya cheti cha usalama, hivyo majukumu yake hayajaelezwa hapa.

www.kilimoznz.go.tz

Mamlaka ya Udhibiti wa Nafaka na Mazao Mchanganyiko (COPRA)

Cereals and Other Produce Regulatory Authority (COPRA)

COPRA ni taasisi ya Serikali yenye kiwango fulani cha kujitegemea iliyo chini ya Wizara ya Kilimo, iliyoanzishwa chini ya Sheria ya Usalama wa Chakula, Sura ya 249⁸. Inadhibiti uzalishaji, usindikaji na masoko ya nafaka na mazao mchanganyiko Tanzania Bara⁹. Muswada uliopitishwa tarehe 27 Agosti 2026 ungeiongezea majukumu ya Bodi ya Pareto Tanzania (Tanzania Pyrethrum Board)¹⁰¹¹.

www.copra.go.tz

Tume ya Maendeleo ya Ushirika Tanzania (TCDC)

Tanzania Cooperative Development Commission (TCDC)

TCDC imeanzishwa na Sheria ya Vyama vya Ushirika Na. 6 ya mwaka 2013 ili kudhibiti na kuendeleza sekta ya ushirika¹². Husajili, hukagua na kusimamia vyama vya ushirika na huamua migogoro ya ushirika¹².

www.ushirika.go.tz

Mamlaka ya Udhibiti wa Mbolea Tanzania (TFRA)

Tanzania Fertilizer Regulatory Authority (TFRA)

TFRA ilianzishwa na Sheria ya Mbolea Na. 9 ya mwaka 2009 na ilizinduliwa rasmi mwezi Mei 2012¹³. Husajili na kutoa leseni kwa wafanyabiashara wa mbolea na hutoa vibali vya kuingiza mbolea nchini na kuiuza nje ya nchi¹³.

www.tfra.go.tz

Taasisi ya Kuthibiti Ubora wa Mbegu Tanzania (TOSCI)

Tanzania Official Seed Certification Institute (TOSCI)

TOSCI ni taasisi ya Serikali iliyo chini ya Wizara ya Kilimo, iliyoanzishwa chini ya Sheria ya Mbegu Na. 18 ya mwaka 2003¹⁴. Huthibitisha mbegu za kilimo zinazozalishwa au kuagizwa kutoka nje kwa ajili ya kuuzwa, kupitia ofisi yake kuu mjini Morogoro na matawi manne¹⁴.

www.tosci.go.tz

Mamlaka ya Afya ya Mimea na Viuatilifu Tanzania (TPHPA)

Tanzania Plant Health and Pesticides Authority (TPHPA)

TPHPA ilianzishwa na Sheria ya Afya ya Mimea Na. 4 ya mwaka 2020 kwa kuunganisha Sehemu ya Afya ya Mimea ya Wizara na Taasisi ya Utafiti wa Viuatilifu vya Ukanda wa Tropiki (TPRI)⁹. Sheria hiyo inaipa mamlaka juu ya viuatilifu, hatua za usafi wa mimea na udhibiti wa visumbufu vya mimea¹⁵.

www.tphpa.go.tz

Tume ya Taifa ya Umwagiliaji (NIRC)

National Irrigation Commission (NIRC)

NIRC ilianzishwa na Sheria ya Taifa ya Umwagiliaji, 2013 kama taasisi huru ya Serikali chini ya Wizara yenye dhamana ya umwagiliaji¹⁶. Huratibu, hukuza na kusimamia uendelezaji wa umwagiliaji na huongozwa na bodi yenye wajumbe 10¹⁶.

www.nirc.go.tz

Bodi za mazao (Kahawa, Tumbaku, Pamba, Korosho, Mkonge, Chai, Sukari na Pareto)

Crop boards (Coffee, Tobacco, Cotton, Cashewnut, Sisal, Tea, Sugar and Pyrethrum)

Wizara ya Kilimo inaorodhesha bodi nane za mazao zilizoanzishwa chini ya sheria za tasnia za mazao husika, zikiwemo Bodi ya Kahawa Tanzania (Sheria Na. 23 ya mwaka 2001), Bodi ya Tumbaku Tanzania (Sheria Na. 24 ya mwaka 2001), Bodi ya Pamba Tanzania (Sheria Na. 2 ya mwaka 2001), Bodi ya Korosho Tanzania (Sheria Na. 18 ya mwaka 2009), Bodi ya Sukari Tanzania (Sheria Na. 26 ya mwaka 2001), Bodi ya Chai Tanzania na Bodi ya Mkonge Tanzania (Sheria za mwaka 1997)¹⁷. Nafasi na ugharamiaji wa bodi hizi vilioanishwa na Sheria ya Marekebisho ya Sheria Mbalimbali za Mazao, 2009¹⁸. Muswada wa Sheria ya Kufuta Sheria ya Tasnia ya Pareto ulipitishwa tarehe 28 Agosti 2026¹¹.

www.kilimo.go.tz/pages/legislation

9.2

Taasisi za fedha na mamlaka za udhibiti

Wizara ya Fedha (MoF)

Ministry of Finance (MoF)

Wizara hii, iliyoanzishwa mwaka 1961 na kubadilishwa jina kuwa Wizara ya Fedha mwezi Julai 2023, inasimamia sera ya kodi, mapato, masuala ya benki, bima, mikopo na sera ya mikopo, pamoja na fedha za nje¹⁹. Idara zake ni pamoja na Idara ya Usimamizi wa Sekta ya Fedha na Idara ya Fedha za Nje¹⁹.

www.mof.go.tz

Benki Kuu ya Tanzania (BoT)

Bank of Tanzania (BoT)

Benki Kuu hutunga na kutekeleza sera ya fedha kwa ajili ya utulivu wa bei na mfumo imara wa fedha, hutoa shilingi na husimamia benki na mifumo ya malipo²⁰. Ilianza shughuli zake tarehe 14 Juni 1966 na kwa sasa inafanya kazi chini ya Sheria ya Benki Kuu ya Tanzania ya mwaka 2006²¹. Ndiyo mdhibiti jumuishi wa benki, watoa huduma ndogo za fedha na taasisi za kumbukumbu za taarifa za mikopo²².

www.bot.go.tz

Benki ya Maendeleo ya Kilimo Tanzania (TADB)

Tanzania Agricultural Development Bank (TADB)

TADB ni taasisi ya fedha ya maendeleo inayomilikiwa na Serikali, iliyoanzishwa chini ya Sheria ya Makampuni, 2002 na kupewa leseni chini ya Sheria ya Benki na Taasisi za Fedha Na. 5 ya mwaka 2006 ili kutoa mikopo ya kilimo ya muda mfupi, wa kati na mrefu²³. Kwa Mpango wake wa Dhamana ya Mikopo kwa Wakulima Wadogo (Smallholders' Credit Guarantee Scheme), tathmini ya muda wa kati ya Mpango wa Taifa wa Huduma Jumuishi za Fedha inaonesha wanufaika 11,722 na mikopo iliyowezeshwa ya shilingi bilioni 117.65 hadi tarehe 31 Desemba 2025, bila kueleza iwapo kiasi hicho ni cha jumla tangu kuanza kwa mpango au ni salio la mikopo iliyopo²⁴.

www.tadb.co.tz

Mfuko wa Pembejeo za Kilimo (AGITF)

Agricultural Inputs Trust Fund (AGITF)

Mfuko ulianzishwa na Sheria ya Mfuko wa Pembejeo za Kilimo, Sura ya 401, Toleo Lililorekebishwa (R.E.) la 2002 ili kugharamia uagizaji na usambazaji wa pembejeo za kilimo²⁵. Hutoa mikopo ya pembejeo za kilimo na mifugo na ya zana za kilimo⁹.

www.agitf.go.tz

Mamlaka ya Usimamizi wa Bima Tanzania (TIRA)

Tanzania Insurance Regulatory Authority (TIRA)

TIRA ilianzishwa mwaka 2009 chini ya kifungu cha 5 cha Sheria ya Bima, Sura ya 394 na ilichukua nafasi ya Idara ya Usimamizi wa Bima iliyoundwa mwaka 1996²⁶. Huratibu sera ya bima katika Jamhuri ya Muungano chini ya usimamizi wa Wizara yenye dhamana ya fedha²⁶.

www.tira.go.tz

9.3

Taasisi za masoko

Mamlaka ya Masoko ya Mitaji na Dhamana (CMSA)

Capital Markets and Securities Authority (CMSA)

CMSA ilianzishwa na Sheria ya Masoko ya Mitaji na Dhamana, Sura ya 79 na ilianza kazi katika mwaka wa fedha 1995/1996²⁷. Pia inadhibiti Soko la Bidhaa Tanzania²⁸.

www.cmsa.go.tz

Soko la Bidhaa Tanzania (TMX)

Tanzania Mercantile Exchange (TMX)

TMX ni soko la bidhaa lililoanzishwa kwa ubia kati ya Serikali na sekta binafsi na linadhibitiwa na CMSA²⁸. Limekuwa likifanya kazi tangu mwaka 2018 na linaendesha mfumo wa biashara wa mtandaoni pamoja na hifadhi kuu ya stakabadhi za ghala²⁸.

www.tmx.co.tz

Bodi ya Usimamizi wa Stakabadhi za Ghala (WRRB)

Warehouse Receipts Regulatory Board (WRRB)

WRRB iko chini ya Wizara ya Viwanda na Biashara na ilianzishwa chini ya Sheria ya Stakabadhi za Ghala Na. 10 ya mwaka 2005 kama ilivyorekebishwa na Sheria Na. 3 ya mwaka 2015²⁹. Inadhibiti na kukuza mfumo wa stakabadhi za ghala ili kuwezesha upatikanaji wa mikopo na masoko ya mazao²⁹.

www.wrrb.go.tz

Wakala wa Taifa wa Hifadhi ya Chakula (NFRA)

National Food Reserve Agency (NFRA)

NFRA ni wakala tendaji wa Serikali chini ya Wizara ya Kilimo ulioanza kazi tarehe 1 Julai 2008 kupitia Tangazo la Serikali (GN) Na. 81 la mwaka 2008⁹. Hununua, huhifadhi na kutoa akiba ya chakula na huuza bidhaa za chakula ili kutuliza bei³⁰.

www.nfra.go.tz

Bodi ya Nafaka na Mazao Mchanganyiko (CPB)

Cereals and Other Produce Board of Tanzania (CPB)

CPB hutekeleza majukumu ya kibiashara na ya uhamasishaji chini ya vifungu vya 6 na 7 vya Sheria ya Nafaka na Mazao Mchanganyiko Na. 19 ya mwaka 2009³¹. Majukumu hayo ni pamoja na kununua na kuuza nafaka, kuagiza kutoka nje wakati wa upungufu, kuuza nje, pamoja na huduma za uhifadhi na usindikaji³¹.

www.cpb.go.tz

9.4

Takwimu na ushauri

Ofisi ya Taifa ya Takwimu (NBS)

National Bureau of Statistics (NBS)

NBS ilianzishwa tarehe 26 Machi 1999 kama wakala wa Serikali na ikawa ofisi ya umma inayojitegemea chini ya Sheria ya Takwimu Na. 9 ya mwaka 2015³². Sheria hiyo ilipata ridhaa ya Rais tarehe 25 Aprili 2015 na ilianzisha Bodi ya Usimamizi wa Takwimu (Statistics Governing Board)³³. NBS hukusanya, huzalisha na kusambaza takwimu rasmi na huratibu Mfumo wa Taifa wa Takwimu³².

www.nbs.go.tz

Ofisi ya Mtakwimu Mkuu wa Serikali Zanzibar (OCGS)

Office of the Chief Government Statistician, Zanzibar (OCGS)

OCGS huchapisha takwimu rasmi za Zanzibar, zikiwemo idadi ya watu 1,889,773 mwaka 2022 na ukuaji wa Pato la Taifa wa robo mwaka wa asilimia 6.9 katika robo ya pili ya mwaka 2026³⁴.

www.ocgs.go.tz

Mamlaka ya Hali ya Hewa Tanzania (TMA)

Tanzania Meteorological Authority (TMA)

TMA ilianzishwa na Sheria ya Mamlaka ya Hali ya Hewa Tanzania Na. 2 ya mwaka 2019 kupitia Tangazo la Serikali (GN) 459 la tarehe 14 Juni 2019³⁵. Sheria hiyo ilipata ridhaa ya Rais tarehe 13 Februari 2019 na ilifuta Sheria ya Hali ya Hewa, Sura ya 157³⁶. Mamlaka hudhibiti na kutoa huduma za hali ya hewa na tabianchi na hutoa tahadhari za hali mbaya ya hewa kwa Jamhuri ya Muungano³⁵.

www.meteo.go.tz

Taasisi ya Utafiti wa Kilimo Tanzania (TARI)

Tanzania Agricultural Research Institute (TARI)

TARI ilianzishwa na Sheria Na. 10 ya mwaka 2016 kama taasisi yenye kiwango fulani cha kujitegemea chini ya Wizara ya Kilimo³⁷. Hufanya, hudhibiti na kuratibu utafiti wa kilimo kupitia vituo 20 vya utafiti³⁷.

www.tari.go.tz

9.5

Programu za kimataifa na mistari ya mikopo (credit lines)

Benki ya Dunia iliidhinisha dola za Marekani milioni 300 kwa Programu ya Uhimilivu wa Mifumo ya Chakula Tanzania (Tanzania Food Systems Resilience Program) mwezi Mei 2023, ambapo dola milioni 160.54 zilikuwa zimetolewa kwa mujibu wa ripoti ya hali ya utekelezaji ya tarehe 27 Mei 2026, na dola milioni 150 kwa mradi wa upatikanaji wa fedha kwa biashara ndogo na minyororo ya thamani mwezi Julai 2024, ambao ulianza kutekelezwa tarehe 30 Januari 2026 na ulikuwa haujatoa fedha yoyote hadi tarehe 17 Februari 2026³⁸³⁹. Mfuko wa Kimataifa wa Maendeleo ya Kilimo (IFAD) unagharamia programu za kilimo na uvuvi, maziwa na kilimo cha bustani, Benki ya Maendeleo ya Afrika (AfDB) inagharamia pembejeo za kilimo, mpango wa vijana wa BBT na mtaji wa TADB, na Mfuko wa Kijani wa Tabianchi (GCF) unagharamia teknolojia za kukabiliana na athari katika kilimo kupitia CRDB Bank⁴⁰⁴¹⁴²⁴³⁴⁴⁴⁵. Kiasi kinachotokana na kumbukumbu za IATI za wafadhili ni ahadi na matumizi, si idhini za bodi.

Programu / mfuko	Mfadhili	Mshirika	Kiasi	Tarehe	Lengo
Programu ya Uhimilivu wa Mifumo ya Chakula Tanzania (Tanzania Food Systems Resilience Program, TFSRP) (P179818)	Benki ya Dunia (IDA)	Wizara ya Kilimo na Wizara ya Kilimo, Umwagiliaji, Maliasili na Mifugo ya Zanzibar	US$ milioni 300 za IDA zimeidhinishwa, US$ milioni 160.54 (53.5%) zimetolewa kwa mujibu wa taarifa ya hali ya utekelezaji ya 27 Mei 2026, pamoja na ruzuku ya mfuko wa udhamini ya US$ milioni 8.3 na ufadhili wa pamoja wa IFAD wa US$ milioni 21.5	Iliidhinishwa 31 Mei 2023, ilianza kutekelezwa 5 Sep 2023, inafungwa 31 Jul 2028	Operesheni hii ya aina ya Program-for-Results inasaidia uhimilivu wa mifumo ya chakula kupitia utafiti wa kilimo, huduma za ugani na za mbegu, miundombinu ya vijijini inayohimili athari za tabianchi na utendaji wa kibajeti katika kilimo⁷. Nyongeza ya dola za Marekani milioni 8.3 kutoka mfuko wa udhamini wa Food Systems 2030 iliongeza jumla ya bajeti hadi dola milioni 308.3⁴⁶. Taarifa ya hali ya utekelezaji iliyohifadhiwa tarehe 27 Mei 2026 inaonesha kuwa dola milioni 160.54 kati ya dola milioni 300 za mkopo wa IDA zimetolewa, sawa na asilimia 53.51, pamoja na dola milioni 2.08 kati ya dola milioni 8.30 za ruzuku ya mfuko wa udhamini na dola milioni 5.32 kati ya dola milioni 21.5 za ufadhili wa pamoja (COFN-C2600), ambao taarifa hiyo inaueleza kuwa ufadhili wa pamoja wa IFAD³⁸.
Financial Access for Sustainable and Transformational (FAST) Growth Project (Mradi wa Upatikanaji wa Huduma za Fedha kwa Ukuaji Endelevu na wa Kimageuzi) (P500471)	Benki ya Dunia (IDA)	Serikali ya Tanzania, taasisi za fedha, Benki ya Watu wa Zanzibar	US$ milioni 150 za IDA zimeidhinishwa, US$ 0 zimetolewa hadi 17 Feb 2026	Uliidhinishwa 30 Jul 2024, ulianza kutekelezwa 30 Jan 2026, tarehe ya kufungwa imerekebishwa kutoka 31 Jul 2030 hadi 31 Jul 2031	Mradi unalenga kukuza upatikanaji wa fedha na ukuaji wa biashara ndogo na za kati (SMEs), ikiwemo utoaji wa taarifa za mikopo na ugharamiaji wa minyororo ya thamani kwa wakulima⁷. Hati ya tathmini ya mradi (appraisal document) ya Julai 2024 ilitenga dola za Marekani milioni 95 kwa ugharamiaji wa SMEs, dola milioni 7 kwa miundombinu ya mikopo na ugharamiaji wa minyororo ya thamani, na dola milioni 35 kwa ukuaji wa SMEs katika minyororo ya thamani iliyochaguliwa⁴⁷. Mkopo ulikuwa bado haujaanza kutekelezwa tarehe 30 Oktoba 2024⁴⁸. Mradi ulifanyiwa marekebisho ya kimuundo mwezi Januari 2026 kwa ombi la mteja, mikataba yake ya kisheria ilianza kutumika tarehe 30 Januari 2026, na taarifa ya hali ya utekelezaji ya tarehe 17 Februari 2026 inaonesha kuwa hakuna fedha zilizotolewa na kwamba tarehe ya kufungwa imerekebishwa kuwa 31 Julai 2031³⁹.
Mradi wa Uboreshaji wa Usalama wa Milki za Ardhi (Land Tenure Improvement Project) (P164906)	Benki ya Dunia (IDA)	Wizara ya Ardhi, Nyumba na Maendeleo ya Makazi	US$ milioni 150 ziliidhinishwa, kiasi kilirekebishwa kuwa US$ milioni 43.95 baada ya kufutwa kwa US$ milioni 99.45, US$ milioni 42.67 zimetolewa	Uliidhinishwa 21 Des 2021, tarehe ya kufungwa ilisogezwa kutoka 31 Jan 2027 hadi 30 Jun 2025	Mradi ulilenga kuimarisha usimamizi wa ardhi na usalama wa milki, ikiwemo utoaji kwa wingi wa hati za hakimiliki za kimila katika maeneo ya vijijini⁷. Taarifa ya hali ya utekelezaji ya Desemba 2024 inaonesha kufutwa kwa salio ambalo halikuwa limetolewa, kiasi kilichorekebishwa cha dola za Marekani milioni 43.95, fedha zilizotolewa za dola milioni 42.67 na tarehe ya kufungwa kusogezwa mbele hadi 30 Juni 2025⁴⁹.
Southern Agricultural Growth Corridor of Tanzania (SAGCOT) Investment Project (Mradi wa Uwekezaji wa Ukanda wa Kusini wa Ukuaji wa Kilimo Tanzania) (P125728)	Benki ya Dunia (IDA)	Ofisi ya Waziri Mkuu	US$ milioni 70 za IDA	Uliidhinishwa 10 Mac 2016, ulifungwa 31 Jan 2019	Mradi huu ambao umefungwa ulilenga kuongeza matumizi ya teknolojia mpya na mbinu za masoko miongoni mwa wakulima wadogo kupitia ubia na biashara za kilimo katika Ukanda wa Kusini, kwa kutumia ruzuku za kuchangia (matching grants)⁷.
Programu ya Maendeleo ya Kilimo na Uvuvi (Agriculture and Fisheries Development Programme, AFDP) (IFAD 2000001519)	IFAD	Serikali ya Tanzania	US$ milioni 60.05 ahadi za IFAD, US$ milioni 24.28 zimetumika (IATI)	Ilianza 30 Des 2020, inamalizika 31 Des 2028	AFDP inalenga tija endelevu, uhimilivu na uendelezaji wa kibiashara wa mbegu za mazao teule, uvuvi na ukuzaji viumbe maji, kwa kuzingatia wanawake na vijana⁴⁰. Kumbukumbu ya IFAD katika IATI inaonesha ahadi za dola za Marekani 60,053,160 na matumizi ya dola 24,280,354⁴⁰.
Mradi wa Mageuzi ya Sekta ya Maziwa Unaohimili Mabadiliko ya Tabianchi (Climate-Smart Dairy Transformation Project) (IFAD 2000003937)	IFAD	Serikali ya Tanzania	US$ milioni 157.23 ahadi za IFAD, US$ milioni 14.38 zimetumika (IATI)	Ulianza 28 Des 2023, unamalizika 31 Mac 2035	Mradi unalenga kuleta mageuzi katika mnyororo wa thamani wa maziwa, kuboresha usalama wa chakula kwa mlaji na kupunguza athari za sekta ya maziwa kwa tabianchi⁴¹. Kumbukumbu ya IFAD katika IATI inaonesha ahadi za dola za Marekani 157,232,620 na matumizi ya dola 14,384,197⁴¹.
Programu ya Uhimilivu wa Mifumo ya Chakula Tanzania, Kilimo cha Bustani (IFAD 2000004073)	IFAD	Wizara ya Kilimo, ufadhili wa pamoja sambamba na TFSRP ya Benki ya Dunia	US$ milioni 71.4 ahadi za IFAD, US$ milioni 7.22 zimetumika (IATI)	Ilianza 6 Nov 2024, inamalizika 30 Sep 2029	Operesheni hii ya IFAD ina lengo la maendeleo sawa na la TFSRP kuhusu utoaji wa huduma za kilimo, teknolojia zinazohimili mabadiliko ya tabianchi na utendaji wa kibajeti⁵⁰. Kumbukumbu ya IFAD katika IATI inaonesha ahadi za dola za Marekani 71,400,000 na matumizi ya dola 7,224,012⁵⁰.
Jenga Kesho Iliyo Bora (Building a Better Tomorrow), Kahawa (IFAD 2000004933)	IFAD	Serikali ya Tanzania	Inapendekezwa, hakuna ahadi iliyorekodiwa	Iko katika maandalizi, inatarajiwa kuanza 28 Des 2026 na kumalizika 15 Jan 2035	Programu hii inayopendekezwa ya awamu kadhaa ya miaka 12 ingesaidia teknolojia zinazohimili mabadiliko ya tabianchi, miundombinu na upatikanaji wa fedha za tabianchi kwa wakulima wadogo wa kahawa wapatao 89,000⁵¹. IATI inaiorodhesha katika hatua ya utambuzi bila ahadi yoyote ya fedha⁵¹.
Mradi wa Kusaidia Upatikanaji wa Pembejeo za Kilimo (Agricultural Inputs Support Project) (AfDB P-TZ-A00-014)	Benki ya Maendeleo ya Afrika	Wizara ya Kilimo	US$ milioni 133.73 ahadi, US$ milioni 105.35 zimetumika (IATI)	Ulianza 18 Ago 2022, unamalizika 31 Des 2028	Mradi unapanua upatikanaji wa pembejeo kwa bei nafuu ili kuongeza uzalishaji wa ngano, alizeti na mpunga kutokana na mgogoro kati ya Ukraini na Urusi na shinikizo la tabianchi⁴². Kumbukumbu ya AfDB katika IATI inaonesha ahadi za dola za Marekani 133,734,920 na matumizi ya dola 105,350,024⁴².
Jenga Kesho Iliyo Bora, Mpango wa Vijana katika Biashara ya Kilimo (Building a Better Tomorrow, Youth Agribusiness Initiative, BBT-YIA) (AfDB P-TZ-AA0-039)	Benki ya Maendeleo ya Afrika	Wizara ya Kilimo	US$ milioni 123.55 ahadi, US$ milioni 2.08 zimetumika (IATI)	Ulianza 22 Jan 2025, unamalizika 31 Des 2029	Mradi Na. 1 wa BBT unatekelezwa katika mikoa ya Dodoma na Mbeya kwa ajili ya wahitimu wasio na ajira na vijana wengine⁴³. Kumbukumbu ya AfDB katika IATI inaonesha ahadi za dola za Marekani 123,545,650 na matumizi ya dola 2,077,928⁴³.
Msaada kwa Benki ya Maendeleo ya Kilimo Tanzania, Awamu ya I na ya II (AfDB P-TZ-AA0-025 na P-TZ-HAA-004)	Benki ya Maendeleo ya Afrika	Benki ya Maendeleo ya Kilimo Tanzania (TADB)	Awamu ya I US$ milioni 90.43 ahadi na US$ milioni 93.75 zimetumika, Awamu ya II US$ milioni 64.52 ahadi na US$ milioni 65.82 zimetumika (IATI)	Awamu ya I 19 Des 2016 hadi 31 Jan 2020 (imekamilika), Awamu ya II 23 Feb 2024 hadi 31 Des 2027	Operesheni ya kwanza ya vipimo vya hesabu (Units of Account, UA) milioni 67.27 (dola za Marekani milioni 93.51) iliisaidia TADB ikiwa benki mpya ya kilimo inayomilikiwa na Serikali⁵². Awamu ya pili inalenga kuongeza mtaji wa TADB ili kupanua upatikanaji wa fedha za kilimo, na katika ubadilishaji wa sarafu uliofanywa na IATI matumizi yake (dola milioni 65.82) yanazidi ahadi yake (dola milioni 64.52)⁴⁴.
Agri-Connect, Kusaidia minyororo ya thamani kwa ustawi wa pamoja (EU, EDF ya 11)	Umoja wa Ulaya	Wizara ya Kilimo	US$ milioni 121.94 ahadi zilizorekodiwa (IATI, kipengele cha kilimo)	Ilianza 25 Sep 2018, inamalizika 25 Sep 2035	Agri-Connect inalenga kuwaunganisha wakulima na masoko na minyororo ya thamani na kuboresha usalama wa chakula na lishe chini ya Programu Elekezi ya Kitaifa ya EU (National Indicative Programme)⁵³. Kumbukumbu ya IATI inaonesha ahadi za dola za Marekani 121,935,720 na hakuna matumizi katika ngazi hii ya shughuli⁵³. Wizara ya Kilimo inaorodhesha Agri-Connect miongoni mwa programu zake⁵⁴.
Feed the Future Tanzania Agri-Finance na Kilimo Tija (USAID)	USAID	Washirika watekelezaji nchini Tanzania	Agri-Finance US$ milioni 3.0 ahadi, US$ milioni 1.52 zimetumika, Kilimo Tija US$ milioni 27.32 ahadi, US$ milioni 15.71 zimetumika (IATI)	Agri-Finance 1 Okt 2023 hadi 30 Sep 2026, Kilimo Tija 30 Sep 2022 hadi 29 Sep 2027 (kwa mpango)	Kumbukumbu za USAID katika IATI zinaonesha Feed the Future Tanzania Agri-Finance ikiwa na ahadi za dola za Marekani 3,000,000 na matumizi ya dola 1,519,822⁵⁵. Feed the Future Tanzania Kilimo Tija inaonesha ahadi za dola za Marekani 27,317,352 na matumizi ya dola 15,706,520⁵⁶. Hali ya sasa ya utekelezaji wa mikataba yote miwili baada ya mwaka 2025 haikuweza kuthibitishwa kupitia ukurasa rasmi wa USAID.
Programu ya Kusambaza Teknolojia za Kukabiliana na Athari za Mabadiliko ya Tabianchi katika Kilimo Tanzania (Tanzania Agriculture Climate Adaptation Technology Deployment Programme, TACATDP) (GCF FP179)	Mfuko wa Kijani wa Tabianchi	CRDB Bank Plc (taasisi iliyoidhinishwa)	US$ milioni 100 za ufadhili wa GCF pamoja na US$ milioni 100 za ufadhili wa pamoja, US$ milioni 64.99 zimetolewa hadi 16 Jun 2025 (ukokotoaji wetu wa jumla ya awamu za malipo zilizoorodheshwa)	Iliidhinishwa 7 Okt 2021 (B.30), inatarajiwa kukamilika 20 Sep 2027	Programu inaanzisha mfumo wa utoaji mikopo na wa kupunguza vihatarishi ili kufanya teknolojia za kukabiliana na athari za mabadiliko ya tabianchi ziwe nafuu kwa wakulima na biashara za kilimo⁴⁵. GCF inaorodhesha malipo saba yaliyofanyika kati ya tarehe 20 Septemba 2022 na 16 Juni 2025 yenye jumla ya dola za Marekani 64,989,151⁴⁵.
Programu za ushirikiano wa JICA katika kilimo (kilimo cha kibiashara na uendelezaji wa uzalishaji wa mpunga)	Shirika la Ushirikiano wa Kimataifa la Japani (JICA)	Wizara ya Kilimo, TADB na benki za biashara	Haijaelezwa katika ukurasa wa chanzo	Sera ya sasa ya ushirikiano	JICA inasaidia ugharamiaji wa rasilimali wa muda wa kati na mrefu kupitia TADB na benki za biashara, matumizi ya zana za kilimo za kisasa na mbinu ya SHEP katika kilimo cha bustani, sambamba na ASDP II⁵⁷. Programu yake ya mpunga inafuata Mkakati wa Taifa wa Kuendeleza Zao la Mpunga na CARD, na inajumuisha mkopo wa kwanza wa JICA unaotegemea matokeo⁵⁷.

Programu teule, fedha zilizoidhinishwa au kuahidiwa na zilizotolewa

Programu	Mfadhili	Zilizoidhinishwa au kuahidiwa (US$ milioni)	Zilizotolewa au kutumika (US$ milioni)	Hadi
Programu ya Uhimilivu wa Mifumo ya Chakula (Food Systems Resilience Program, P179818)	Benki ya Dunia	300.00	160.54	27 Mei 2026
FAST Growth Project (P500471)	Benki ya Dunia	150.00	0.00	17 Feb 2026
Agricultural Inputs Support Project (mradi wa msaada wa pembejeo za kilimo)	AfDB	133.73	105.35	IATI, Okt 2026
Mpango wa BBT wa Vijana katika Biashara ya Kilimo	AfDB	123.55	2.08	IATI, Okt 2026
TADB Awamu ya Pili	AfDB	64.52	65.82	IATI, Okt 2026
Agriculture and Fisheries Development Programme (programu ya maendeleo ya kilimo na uvuvi)	IFAD	60.05	24.28	IATI, Okt 2026
Mageuzi ya Sekta ya Maziwa Yanayohimili Mabadiliko ya Tabianchi	IFAD	157.23	14.38	IATI, Okt 2026
Uhimilivu wa Mifumo ya Chakula, kilimo cha bustani	IFAD	71.40	7.22	IATI, Okt 2026
TACATDP (FP179)	GCF	100.00	64.99	16 Jun 2025

Chanzo: WB · AfDB · IFAD · GCF — Takwimu za Benki ya Dunia zinatoka katika ripoti za hali ya utekelezaji. Takwimu za IATI ni ubadilishaji wa d-portal kwa dola za Marekani wa miamala ya ahadi na matumizi, na zinaweza kutofautiana na kiasi kilichoidhinishwa na bodi. Kwa TADB Awamu ya Pili, ubadilishaji wa IATI unaonesha matumizi (dola za Marekani milioni 65.82) yaliyozidi ahadi (dola milioni 64.52). Takwimu ya GCF ni ukokotoaji wetu wa jumla ya fedha zilizotolewa zilizoorodheshwa kwenye ukurasa wa mradi.

9.6

Programu za kitaifa

Programu / mfuko	Mfadhili	Mshirika	Kiasi	Tarehe	Lengo
Programu ya Kuendeleza Sekta ya Kilimo Awamu ya Pili (Agricultural Sector Development Programme Phase II, ASDP II)	Serikali ya Tanzania pamoja na washirika wa maendeleo	Wizara ya Kilimo, Wizara ya Mifugo na Uvuvi, Ofisi ya Waziri Mkuu na Mamlaka za Serikali za Mitaa	TSh milioni 7,882,948 gharama elekezi ya jumla (mpango, si fedha zilizotolewa)	Hati ya programu Mei 2016, miaka kumi, awamu ya kwanza 2017/18 hadi 2022/23 kwa mujibu wa Wizara	Mpango elekezi wa ugharamiaji unatenga shilingi milioni 3,022,399 kwa Serikali, shilingi milioni 2,927,953 kwa washirika wa maendeleo kupitia bajeti, shilingi milioni 1,538,733 nje ya bajeti na shilingi milioni 393,863 kwa wanufaika⁵⁸. Hivi ni viwango vilivyopangwa, na Wizara inaeleza kuwa tathmini ya programu hii ndiyo iliyozaa Mpango Kabambe wa Mageuzi ya Kilimo 2050².
Programu ya “Jenga Kesho Iliyo Bora” (Building a Better Tomorrow, BBT)	Serikali ya Tanzania, pamoja na ufadhili wa AfDB kwa BBT-YIA	Wizara ya Kilimo	Kiasi hakijaelezwa kando katika vyanzo vilivyosomwa	Inaendelea, imeelezwa katika taarifa ya mwaka ya mwaka wa fedha 2023/24 na hotuba ya bajeti ya mwaka wa fedha 2025/26	BBT inatekelezwa kupitia miradi mitano inayohusu mashamba ya pamoja (block farms), mitaji kwa vijana na wanawake, huduma za ugani, uongezaji thamani na umwagiliaji mdogo². Katika mwaka wa fedha 2023/24 Wizara iliripoti ekari 340,465 zilizopatikana kwa ajili ya BBT katika mikoa minane na mashamba matatu ya pamoja yanayofanya kazi⁵⁹.
Mpango wa ruzuku ya mbolea	Serikali ya Tanzania	Wizara ya Kilimo, TFRA, vyama vya ushirika	Tani 1,454,974.721 zenye thamani ya TSh 708,627,762,436 katika kipindi cha miaka mitatu (kwa mujibu wa hotuba ya bajeti ya mwaka wa fedha 2025/26)	Kipindi cha miaka mitatu kilichoelezwa katika hotuba ya bajeti ya mwaka wa fedha 2025/26	Wizara inaripoti mbolea ya ruzuku ya tani 1,454,974.721 yenye thamani ya shilingi 708,627,762,436 katika kipindi cha miaka mitatu². Hotuba hiyo inaeleza kuwa matumizi ya mbolea yaliongezeka kutoka tani 363,599 mwaka 2021/2022 hadi tani 848,884 mwaka 2023/2024², ingawa hotuba ya bajeti ya mwaka 2024/25 inakitaja kiwango hicho kuwa makadirio ya mahitaji ya mbolea kwa mwaka 2023/24 na si matumizi⁶⁰. Taarifa ya mwaka ya Wizara inaonesha tani 515,848 za mbolea ya ruzuku zilizopokelewa na wakulima katika msimu wa 2023/2024, huku hotuba ya bajeti ya mwaka 2024/25 ikionesha tani 471,840 zilizosambazwa hadi Aprili 2024⁵⁹⁶⁰.
Mfuko wa Maendeleo ya Kilimo (Agriculture Development Fund, ADF)	Serikali ya Tanzania	Wizara ya Kilimo na Wizara ya Fedha	Haijaelezwa katika chanzo	Unafanya kazi tangu Januari 2025	ADF ulianzishwa kupitia Sheria ya Fedha za Umma, Sura ya 348 na ulianza kufanya kazi Januari 2025². Unagharamia utulivu wa bei, ruzuku za pembejeo, uhifadhi, utafiti na uongezaji thamani².
Mpango wa Dhamana ya Mikopo kwa Wakulima Wadogo (Smallholders' Credit Guarantee Scheme) (TADB)	Benki ya Maendeleo ya Kilimo Tanzania (TADB)	Benki washirika	TSh bilioni 117.65 za mikopo iliyowezeshwa hadi 31 Des 2025	Hali hadi 31 Des 2025	Tathmini ya muda wa kati ya Mpango wa Taifa wa Huduma Jumuishi za Fedha inaonesha wanufaika 11,722 na mikopo iliyowezeshwa ya shilingi bilioni 117.65 hadi tarehe 31 Desemba 2025, ikilinganishwa na shilingi bilioni 76.89 mwishoni mwa Desemba 2023, bila kueleza iwapo viwango hivyo ni vya jumla tangu kuanza kwa mpango au ni salio la mikopo iliyopo²⁴.
Ajenda 10/30	Serikali ya Tanzania	Wizara ya Kilimo	Malengo, si kiasi cha fedha kilichotengwa	Malengo ya mwaka 2030	Ajenda inalenga ukuaji wa asilimia 10 wa sekta ndogo ya mazao, mauzo ya mazao ya kilimo nje ya nchi ya dola za Marekani bilioni 5, eneo linalomwagiliwa la asilimia 50 na upotevu wa mazao baada ya mavuno usiozidi kiwango cha tarakimu moja ifikapo mwaka 2030⁵⁹. FYDP IV unaendeleza malengo ya ukuaji wa kilimo wa asilimia 10 na mauzo nje ya dola bilioni 5 hadi mwaka 2030/31⁶¹.

Vyanzo vilivyorejelewa katika ukurasa huu

Ministry Overview page (English), objectives of the Ministry — Ministry of Agriculture, United Republic of Tanzaniakimethibitishwa
Hotuba ya Bajeti ya Wizara ya Kilimo kwa Mwaka wa Fedha 2025/2026 (Ministry of Agriculture budget speech FY 2025/26), PDF — Ministry of Agriculture, United Republic of Tanzaniakimethibitishwa
Budget speech 2026/2027 (PDF), sections 3.2 and 6.2, approved 2025/26 budget, releases to March 2026 and 2026/27 request — Ministry of Agriculture, United Republic of Tanzania (Wizara ya Kilimo)kimethibitishwa
About the Ministry page (Swahili) — Ministry of Livestock and Fisheries (Wizara ya Mifugo na Uvuvi)kimethibitishwa
Environmental Management Act page — Vice President's Office, United Republic of Tanzaniaukurasa umethibitishwa
The Environmental Management (Amendment) Act, 2025, Act No. 5 of 2025, PDF — Parliament of the United Republic of Tanzaniakimethibitishwa
Projects API v2 records for P179818, P500471, P164906, P125728, P085752 (all fields) — World Bankkimethibitishwa
Who are we page (English) — Cereals and Other Produce Regulatory Authoritykimethibitishwa
Institutions, Ministry Institutions page (English) — Ministry of Agriculture, United Republic of Tanzaniakimethibitishwa
The Agricultural Laws (Amendments) Bill, 2026, Bill No. 5, PDF, Objects and Reasons — Parliament of the United Republic of Tanzaniakimethibitishwa
Bills register (Miswada) with gazette date, readings and passage dates, served by polis.bunge.go.tz/api/bills/async (146 records) — Parliament of the United Republic of Tanzaniakimethibitishwa
Mandate, Role and Function page — Tanzania Cooperative Development Commissionkimethibitishwa
TFRA in brief (history) page (English) — Tanzania Fertilizer Regulatory Authoritykimethibitishwa
Who we are page — Tanzania Official Seed Certification Institutekimethibitishwa
Plant Health Act, 2020, Act No. 4 of 2020, Act Supplement to the Gazette No. 4 Vol. 101 of 19 June 2020, PDF — Laws.Africa Commons (publication store for TanzLII)kimethibitishwa
History page (English) — National Irrigation Commissionkimethibitishwa
Institutions, Crop Boards page (English) — Ministry of Agriculture, United Republic of Tanzaniakimethibitishwa
Crops Laws (Miscellaneous Amendments) Act, 2009, Act No. 20 of 2009, Act Supplement No. 20 of 25 December 2009, PDF — Laws.Africa Commons (publication store for TanzLII)kimethibitishwa
Historical Background page (English) — Ministry of Finance, United Republic of Tanzaniakimethibitishwa
Jukumu la Benki Kuu (Mandate) page (Swahili) — Bank of Tanzaniakimethibitishwa
Historia ya Benki Kuu (History) page (Swahili) — Bank of Tanzaniakimethibitishwa
Acts, Regulations, Circulars, Guidelines page (English) — Bank of Tanzaniakimethibitishwa
About Tanzania Agricultural Development Bank page (English) — Tanzania Agricultural Development Bankkimethibitishwa
NFIF 2023-2028 Mid-Term Evaluation Report, June 2026, PDF — National Council for Financial Inclusion, Bank of Tanzania secretariatkimethibitishwa
AGITF History page — Agricultural Inputs Trust Fundkimethibitishwa
About Us page (English) — Tanzania Insurance Regulatory Authoritykimethibitishwa
Who We Are page (English) — Capital Markets and Securities Authoritykimethibitishwa
TMX home page (English) — Tanzania Mercantile Exchangekimethibitishwa
History page (English) — Warehouse Receipts Regulatory Boardkimethibitishwa
Roles and Function page (English) — National Food Reserve Agencykimethibitishwa
Historical background page and functions page (English) — Cereals and Other Produce Board of Tanzaniakimethibitishwa
Historical Background page (English) — National Bureau of Statisticskimethibitishwa
Statistics Act, 2015, Act No. 9 of 2015, Act Supplement to the Gazette No. 22 Vol. 96 of 22 May 2015, PDF — Laws.Africa Commons (publication store for TanzLII)kimethibitishwa
OCGS home page — Office of the Chief Government Statistician, Zanzibarkimethibitishwa
Background and core functions page (English) — Tanzania Meteorological Authoritykimethibitishwa
Tanzania Meteorological Authority Act, 2019, Act No. 2 of 2019, Act Supplement to the Gazette No. 8 Vol. 100 of 22 February 2019, PDF — Laws.Africa Commons (publication store for TanzLII)kimethibitishwa
Who we are page (English) — Tanzania Agricultural Research Institutekimethibitishwa
Implementation Status & Results Report, Tanzania Food Systems Resilience Program (P179818), Sequence No. 7, archived 27 May 2026, PDF — World Bankkimethibitishwa
Implementation Status & Results Report, FAST Growth Project (P500471), Sequence No. 3, archived 17 Feb 2026, PDF — World Bankkimethibitishwa
IATI activity XM-DAC-41108-2000001519, Agriculture and Fisheries Development Programme (AFDP) — International Fund for Agricultural Development (IATI publication via d-portal)kimethibitishwa
IATI activity XM-DAC-41108-2000003937, Climate-Smart Dairy Transformation Project — International Fund for Agricultural Development (IATI publication via d-portal)kimethibitishwa
IATI activity 46002-P-TZ-A00-014, Tanzania - Agricultural Inputs Support Project — African Development Bank (IATI publication via d-portal)kimethibitishwa
IATI activity 46002-P-TZ-AA0-039, Tanzania - Building a Better Tomorrow: Youth Agribusiness Initiative (BBT-YIA) — African Development Bank (IATI publication via d-portal)kimethibitishwa
IATI activity 46002-P-TZ-HAA-004, Tanzania Agricultural Development Bank, Phase II — African Development Bank (IATI publication via d-portal)kimethibitishwa
FP179 Tanzania Agriculture Climate Adaptation Technology Deployment Programme (TACATDP) project page — Green Climate Fundkimethibitishwa
Disclosable Version of the ISR, Tanzania Food Systems Resilience Program (P179818), Sequence No. 4, 5 Dec 2024, PDF — World Bankkimethibitishwa
Project Appraisal Document, Tanzania Financial Access for Sustainable and Transformational Growth Project, 5 Jul 2024, PDF — World Bankkimethibitishwa
Disclosable Version of the ISR, FAST Growth Project (P500471), Sequence No. 1, 30 Oct 2024, PDF — World Bankkimethibitishwa
Disclosable Version of the ISR, Land Tenure Improvement Project (P164906), Sequence No. 7, 20 Dec 2024, PDF — World Bankkimethibitishwa
IATI activity XM-DAC-41108-2000004073, Tanzania Food Systems Resilience Programme - Horticulture — International Fund for Agricultural Development (IATI publication via d-portal)kimethibitishwa
IATI activity XM-DAC-41108-2000004933, Building a Better Tomorrow - Coffee — International Fund for Agricultural Development (IATI publication via d-portal)kimethibitishwa
IATI activity 46002-P-TZ-AA0-025, Tanzania Agricultural Development Bank support project — African Development Bank (IATI publication via d-portal)kimethibitishwa
IATI activity XI-IATI-EC_INTPA-2018-ACT-D-39797-00, Agri-Connect: Supporting value chains for shared prosperity (Agri component), 11th EDF — European Commission, DG International Partnerships (IATI publication via d-portal)kimethibitishwa
Program, Our Program page (English), ASDP II entry — Ministry of Agriculture, United Republic of Tanzaniakimethibitishwa
IATI activity US-GOV-1-72062123LA00001, Feed the Future Tanzania Agri-Finance — U.S. Agency for International Development (IATI publication via d-portal)kimethibitishwa
IATI activity US-GOV-1-72062122C00008, Feed the Future Tanzania Kilimo Tija (Horticulture Productivity) — U.S. Agency for International Development (IATI publication via d-portal)kimethibitishwa
JICA's Cooperation Policy of Agricultural Development in Tanzania (Agriculture, Fisheries and Livestock) page — Japan International Cooperation Agencykimethibitishwa
Agricultural Sector Development Programme Phase Two (ASDP II), Government Programme Document, May 2016, PDF — United Republic of Tanzania (copy hosted by PolicyVault Africa)kimethibitishwa
Agriculture Annual Report 2023/2024 (second report since the launch of Agenda 10/30), PDF — Ministry of Agriculture, United Republic of Tanzaniakimethibitishwa
Budget speech 2024/2025 (PDF), sections 3.2, 4.1, 4.2, 4.3.2 and 6.2, approved 2023/24 budget, fertiliser, BBT, NFRA and 2024/25 request — Ministry of Agriculture, United Republic of Tanzania (Wizara ya Kilimo)kimethibitishwa
The Fourth Five-Year Development Plan (FYDP IV) 2026/27-2030/31, English, PDF dated June 2026 — National Planning Commission, United Republic of Tanzaniakimethibitishwa

ⓘ

Maudhui yaliyoandaliwa kwa msaada wa akili mnemba (AI) na kupitiwa na mhariri: Ukurasa huu uliandaliwa kwa msaada wa akili mnemba (AI) na kupitiwa na mhariri. (mapitio ya mwisho: Oktoba 2026) Licha ya mapitio haya, huenda bado kuna makosa au takwimu zilizopitwa na wakati, hivyo tafadhali hakiki takwimu muhimu kwa kuzilinganisha na vyanzo vya msingi vilivyounganishwa kabla ya kuzitegemea. Hakuna maudhui yoyote katika ukurasa huu yanayopaswa kuchukuliwa kuwa ushauri wa uwekezaji, wa kisheria au wa kifedha.

Kwa maelezo zaidi na maoni, tafadhali wasiliana na serkan.veziroglu@prosperaimpact.com.

Taasisi na programu